Adam Yates heeft de eerste etappe in de Tour de France, en daarmee tevens de eerste gele trui, gewonnen. Na een razendsnelle rit werd een kopgroep van vijf al heel vroeg weer ingerekend, omdat de finale in het Baskenland met drie pittige klimmetjes vuurwerk beloofde. Dat kwam ook uit, een ware broedertwist tussen Adam en Simon Yates op de steile slotklim van de dag. Adam van UAE versloeg z'n broer van Jayco-AlUla na een duo-aanval in de afzink.
182 kilometer, met start en finish in Bilbao. Om 12.55 uur werd de Tour de France van 2023 officieel op gang gebracht door ASO-baas Christian Prudhomme en meteen werd er aangevallen. Victor Campenaerts was namens Lotto-Dstny de eerste die op de pedalen ging staan, maar het was zijn ploegmaat Pascal Eenkhoorn die daadwerkelijk een gat sloeg. De Nederlander kreeg Lilian Calméjane (Intermarché-Circus-Wanty), Simon Guglielmi (Arkéa-Samsic), Jonas Gregaard (Uno-X) en Valentin Ferron (TotalEnergies) mee.
Het vijftal kreeg al vroeg in de rit de Côte de Laukiz voor de kiezen en net als alle heuvels van de dag was die kort en best steil. Gregaard viel er aan voor twee bergpunten, met Eenkhoorn die er eentje raapte. Daarna was het samenwerken geblazen, want in het peloton was er snel een samenwerking. Jumbo-Visma nam z'n verantwoordelijkheid voor Jonas Vingegaard en Wout van Aert en ook de ploegen van Mathieu van der Poel (Alpecin-Deceuninck) en Julian Alaphilippe (Soudal-Quick Step) hadden een mannetje op kop.
De maximale voorsprong van de vijf vooraan kwam daardoor nooit boven de drie minuten en daalde al snel tot rond de anderhalve minuut. Dat betekende lang een status quo, met alleen op de Côte de San Juan de Gaztelugatxe weer een gevecht om de bergpunten. Dit keer was Eenkhoorn de rapste in een sprint, voor Guglielmi. De bergtrui was zodoende virtueel voor de Hollander. Er waren echter nog drie beklimmingen te gaan en het peloton zat na de tweede col van de dag nog maar op een dikke minuut.
Het ging in het pak zo rap, dat het verschil op 75 kilometer van het einde nog maar twintig seconden was. Het peloton kon de vijf aanvallers zien, maar remde wat af en gaf zo Guglielmi de kans om weer weg te rijden. De andere vier sloten aan en heel even mochten ze nog samen door. De klassementstreinen kwamen in deze fase echter al opzetten, met Jumbo-Visma en Quick Step die samen de wind vingen. Met nog een kleine vijftig kilometer te gaan, waren Eenkhoorn en consorten er dan echt aan voor de moeite. De finale kon hier al beginnen.
Over de breedte van de weg zagen we alle treinen naast elkaar door stomen. Geen renner haalde het in z'n hoofd om nu al iets te proberen. Dat moest toch gaan gebeuren op de Col de Morga, de derde klim van de dag. So far waren we de dag doorgekomen met slechts één crash voor Torstein Træen van Uno-X. Naast wat materiaalpech (voor onder meer Alexey Lutsenko en Benoît Cosnefroy) bleef het daar verder bij, ondanks de enorme nervositeit. Het was duimen dat het ook in de finale goed zou blijven gaan.
Op de Col de Morga lieten de meeste echte sprinters gaan, met Mark Cavendish, Jordi Meeus, Fabio Jakobsen, Dylan Groenewegen, Sam Welsford, Peter Sagan, Caleb Ewan en Alexander Kristoff daarbij. Jonas Abrahamsen pakte namens Uno-X het bergpuntje bovenop. Na een snelle afzink volgde de Côte de Vivero (4,2 kilometer aan 7,3 procent). Het was Mikkel Bjerg die namens UAE Team Emirates de gashendel opentrok. Ineens losten ze in grotere groepen, met daarbij onder meer Søren Kragh Andersen en Jasper Philipsen namens Alpecin. Echt grote kopmannen en favorieten voor de ritzege zagen we nog niet afhaken.
Na de inspanning van Bjerg volgde er geen volgende van UAE, waardoor Jumbo-Visma met Dylan van Baarle overnam. Lutsenko en Warren Barguil waren misschien twee outsiders die opvallend losten, verder kwam iedereen boven. Neilson Powless pakte op de Vivero vijf bergpunten en verzekerde zich daarmee van de bollentrui, omdat de enig overgebleven klim van de dag slechts twee extra puntjes in petto had. Zo reden we hard op de voorlaatste klim, maar zaten alle heren nog waar ze moesten zitten.
Van Baarle leidde het peloton de afdaling in, zoals Van Baarle al lang op kop te zien was. Alles leek in die afzink goed te gaan, totdat er plots twee grote meneren langs de kant stonden. Enric Mas en Richard Carapaz gingen namens Movistar en EF hard tegen de grond. Mas moest na enig onderzoek opgeven, Carapaz ging ondanks een gehavende knie wel door. De koers wachtte ook hier op niemand, vooraan het peloton werd in volle vaart richting de voet van de Côte de Pike gekoerst. Twee kilometer klimmen aan tien procent gemiddeld, en daarna in razende vaart naar de streep.
Het was verrassend genoeg Felix Großschartner die de debatten opende met een aanval. Dat bleek een ongelukje, want de Oostenrijker hield in en ging vervolgens hard tempo rijden. Nu gingen er wel grote namen overboord, met onder meer Daniel Felipe Martínez (INEOS) en Matteo Jorgensen (Movistar) die losten. Adam Yates trok ondertussen vol door en plots brak het. Opeens hadden we met na het werk van Yates nog drie leiders over: Pogacar, Vingegaard en de verrassende Victor Lafay van Cofidis. Ze rondden samen de top, maar de gaten naar de andere groepjes waren nog niet groot.
Pogacar wilde wel door, net als Lafay, maar niet met Vingegaard in het wiel. Het kwam samen, waardoor Yates er in de afzink vandoor trok mét... broer Simon! Jumbo-Visma verzamelde zich met Van Aert die terugkeerde, maar de Nederlandse formatie moest wel een gat van tien seconden dichten. Niet mee in de achtervolgende groep: Mikel Landa van Bahrain, Ben O'Connor van AG2R en Tom Pidcock namens INEOS. En de Jumbo-trein kreeg het gat in de afdaling niet dicht... Met zestien seconden gingen Adam en Simon de laatste oplopende kilometer in. Daarin was het Adam die simpelweg een beetje beter was dan Simon, met Pogacar die het UAE-feestje compleet maakte door nog vier bonificatieseconden te rapen.
Laadt de liveblog niet? Druk even op F5 of refresh de app of jouw mobiele pagina.
Om ons live blog te volgen, klik hier.Lees het artikel op de mobiele website